آرتروپلاستی چیست؟

آرتروپلاستی تعویض مفصل با جراحی است. در طول این روش، جراح ارتوپد مفصل آسیب‌دیده را برمی‌دارد و آن را با یک مفصل مصنوعی جایگزین می‌کند. مفصل مصنوعی (پروتز) می‌تواند فلزی، سرامیکی یا پلاستیکی سنگین باشد. مفصل جدید شبیه مفصل طبیعی است و به روشی مشابه حرکت می‌کند.

جراحان می‌توانند مفاصل را در هر قسمت از بدن جایگزین کنند اما رایج‌ترین انواع آرتروپلاستی، تعویض مفصل ران، شانه و زانو هستند.

اکثر افرادی که این روش را انجام می‌دهند نیاز به تعویض کامل مفصل دارند. تعداد کمی از افراد کاندیدهای خوبی برای تعویض جزئی مفصل هستند. این روش تنها بخشی از مفصل آسیب دیده را جایگزین می‌کند. زمان نقاهت برای آرتروپلاستی متفاوت است و به سن و سبک زندگی، نوع عمل و مفصلی که تعویض شده است، بستگی دارد.

دلایل جراحی آتروپلاستی:

در موارد زیر ممکن است پزشک جراحی آرتروپلاستی را توصیه کند:

  • درد مفاصلی که با درمان‌های غیرجراحی مانند فیزیوتراپی، داروها، بریس‌ها، تزریقات، وسایل کمکی راه رفتن و استراحت بهتر نشده است.
  • سفتی مفاصل و تحرک محدود که انجام فعالیت‌های روزمره را دشوار یا غیرممکن می‌کند.
  • تورم (التهاب) که با داروها یا تغییر سبک زندگی بهبود نمی‌یابد.

این علائم می‌تواند ناشی از چندین بیماری باشد، از جمله:

  • آرتریت، به ویژه آرتروز
  • روماتیسم مفصلی
  • شکستگی، از جمله شکستگی لگن
  • ناهنجاری‌های مفصلی، مانند دیسپلازی مفصل ران
  • نکروز آواسکولار (فقدان خون رسانی به استخوان)

آرتروپلاستی

جراحان ارتوپد چه مفاصلی را جایگزین می‌کنند؟

اغلب جراحان مفصل ران، مفصل زانو یا مفصل شانه را جایگزین می‌کنند. ارائه‌دهندگان این روش‌ها را آرتروپلاستی مفصل ران، آرتروپلاستی کامل زانو و آرتروپلاستی شانه می‌نامند. در حال حاضر، جراحان می‌توانند تمام مفاصل زیر را جایگزین کنند:

  • مچ پا
  • آرنج
  • باسن
  • زانو
  • شانه‌ها
  • انگشتان پا
  • مچ دست

مزایای آرتروپلاستی:

به طور کلی می‌توان مزایای آتروپلاستی را درموارد زیر خلاصه کرد:

  • کاهش و از بین بردن درد مفاصل آسیب‌دیده
  • بهبود توانایی‌های حرکتی مفصل
  • بهبود کیفیت زندگی
  • کاهش مشکلات حرکتی بیمار

معایب یا عوارض آرتروپلاستی:

مانند هر جراحی دیگری، خطر عوارض ناشی از آرتروپلاستی وجود دارد. این خطرات عبارتند از:

  • لخته شدن خون
  • عفونت
  • آسیب به اعصاب اطراف مفصل جایگزین شده
  • سفتی، ضعف یا بی‌ثباتی مفصل که ممکن است منجر به شکستگی شود
  • مشکلات مفصل جدید، از جمله دررفتگی

در صورت داشتن شرایط خاص سلامتی، خطر عوارض ناشی از آرتروپلاستی بیشتر است. قبل از جراحی، در صورت مبتلا بودن به دیابت، هموفیلی یا یک بیماری خودایمنی مانند لوپوس، حتما به پزشک خود اطلاع دهید. این شرایط می‌تواند بهبودی پس از تعویض مفصل را دشوارتر کند.

اقدامات قبل از جراحی آتروپلاستی:

تیم پزشکی به شما کمک می‌کند تا برای این روش آماده شوید. آن‌ها ممکن است فیزیوتراپی، ورزش یا یک برنامه رژیم غذایی را به شما توصیه کنند که در هفته‌های منتهی به جراحی دنبال کنید. با این برنامه‌ها می‌توان اطمینان حاصل کرد که شما برای عمل سالم هستید.

قبل از انجام عمل آرتروپلاستی، ممکن است برای ارزیابی سلامت کلی خود به چندین آزمایش مانند آزمایش خون، الکتروکاردیوگرام و عکس قفسه سینه نیاز داشته باشید. بسته به سابقه سلامتی خود، ممکن است لازم باشد برای ارزیابی قبل از عمل به متخصص دیگری مراجعه کنید. برخی از روش‌ها برای برنامه ریزی جراحی نیاز به سی تی اسکن یا MRI دارند.

در مورد سابقه سلامت خود و داروهایی که مصرف می‌کنید به پزشک خود بگویید. ممکن است لازم باشد قبل از جراحی مصرف برخی داروها (مانند رقیق کننده‌های خون) را قطع کنید.

اتفاقات حین جراحی آرتروپلاستی:

ممکن است جراحی خود را در یک کلینیک سرپایی یا در بیمارستان انجام دهید. تکنیکی که جراح شما استفاده می‌کند بسته به نوع جراحی و مفصلی که نیاز به تعویض دارید، متفاوت است. درست قبل از عمل، بیهوشی دریافت خواهید کرد. این کار تضمین می‌کند که در حین جراحی آرتروپلاستی احساس درد نخواهید کرد.

جراح برش‌هایی ایجاد می‌کند و مفصل آسیب‌دیده را برمی‌دارد. سپس آن را با یک مفصل مصنوعی جایگزین می‌کنند. برای بستن برش‌ها از بخیه، منگنه یا چسب جراحی استفاده می‌کنند. پزشک مفصل را در یک باند میپیچد. همچنین ممکن است به یک بریس یا بند نیاز داشته باشید.

جراحان می‌توانند برخی از روش‌های تعویض مفصل را با استفاده از تکنیک‌های کم‌تهاجمی انجام دهند. در این تکنیک‌ها از برش‌های کمتر و ابزارهای ویژه استفاده می‌شود. زمان بهبودی برای روش‌های کم‌تهاجمی می‌تواند کمتر از روش‌های سنتی باشد. جراح مناسب‌ترین روش را برای شما توصیه می‌کند.

اقدامات بعد از آرتروپلاستی:

بسته به نوع روشی که انجام می‌دهید، ممکن است روز جراحی به خانه بروید یا ممکن است لازم باشد یک یا دو روز در بیمارستان بمانید. ممکن است برای دور زدن یا انجام کارهایی مانند شستشوی لباس یا حمام کردن به کمک نیاز داشته باشید.

بعد از جراحی کمی درد احساس خواهید داشت. چند روز اول پس از عمل، شما باید اقدامات زیر را انجام دهید:

  • خودداری از فعالیت بدنی: پس از جراحی، استراحت کنید. ممکن است پزشک قرار دادن یخ یا کمپرس سرد روی مفصل جدید را هر بار برای حدود 20 دقیقه توصیه کند.
  • انجام برنامه فیزیوتراپی و ورزش خانگی: مهم است که دستورالعمل‌های پزشک خود را دنبال کنید. این دستورالعمل‌ها نه تنها به بهبودی شما برای بازیابی عملکرد کمک کرده، بلکه به محافظت از مفصل جدید نیز کمک می‌کنند.
  • بالا نگه داشتن مفصل: بسته به مفصلی که تعویض کرده‌اید، ممکن است پزشک توصیه کند که در هنگام استراحت، مفصل را بالا نگه دارید. به عنوان مثال، اگر تعویض زانو انجام داده‌اید، به جای زمین، پای خود را روی چهارپایه یا صندلی قرار دهید.
  • تمیز نگه داشتن و پوشاندن برش‌ها: دستورالعمل‌های مراقبت از برش را به دقت انجام دهید. از پزشک خود بپرسید که چه زمانی می‌توانید پانسمان را بردارید، دوش بگیرید یا بعد از عمل حمام کنید.
  • مصرف داروی ضد درد: پزشک ممکن است داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی بدون نسخه (NSAIDs) یا داروهای مسکن تجویزی را توصیه کند. داروهای ضد درد را حتماً طبق دستورالعمل‌های پزشک مصرف کنید. همچنین ممکن است به داروهایی برای کاهش تورم یا جلوگیری از لخته شدن خون نیاز داشته باشید.

فهرست مطالب

معرفی دکتر مهدی مؤید فر

معرفی دکتر مهدی مؤید فر

دکتر مهدی مؤیدفر فوق تخصص جراحی زانو و بورد تخصصی ارتوپدی ، تحصیلات پزشکی خود را در دانشگاه علوم پزشکی تهران شروع نمود. در دوران دانشجویی فعالیتهای متعددی داشتند که از آن جمله مسئول گروه پیوند لیزر پزشکی و مسئول گروه زخم بسته لیزر پزشکی را میتوان نام برد.پس از آن برای تخصص به شهر خود اصفهان بازگشتند و در طی دوران تخصص علاوه بر کارهای تحقیقاتی، طراحی و تکمیل وسیلهای برای بازگرداندن حرکات زانو را شروع کردند؛ که منجر به ثبت اختراع این وسیله همراه با دو نفر از همکاران ایشان در دانشگاه صنعتی اصفهان گردید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

17 + سیزده =